Μία πολυτελής αστική οικία του Δίου 

Η «Οικία Επιγένους» είναι μία πολυτελής αστική οικία, δίπλα στη ρωμαϊκή αγορά του Δίου. Οφείλει το συμβατικό της όνομα σε έναν μολύβδινο αγωγό παροχής νερού (fistula) που ανακαλύφθηκε στο εσωτερικό της και φέρει την ανάγλυφη επιγραφή ΕΠΙΓΕΝΟΥC. 

Η οικία είναι χτισμένη επάνω σε πλάτωμα που υψώνεται περίπου 2 μέτρα ψηλότερα από τη αγορά της πόλης. Έχει εμβαδό περίπου 870 τ.μ. και είσοδο από τον λιθόστρωτο δρόμο στα δυτικά της. Διαθέτει δύο εσωτερικές αυλές (αίθρια) με κεντρικές δεξαμενές (impluvia) για τη συλλογή των ομβρίων υδάτων, γύρω από τις οποίες διατάσσονται οι βασικοί χώροι της καθημερινής ζωής των ενοίκων, εκεί όπου έτρωγαν και υποδέχονταν τους επισκέπτες. Οι χώροι αυτοί έχουν πολυτελή διακόσμηση με ψηφιδωτά δάπεδα, εμβαδού 250 τ.μ. Λίγο πιο απομονωμένοι από τους θορύβους της αυλής βρίσκονται οι χώροι διανυκτέρευσης της οικογένειας (cubicula), αλλά και μικρότεροι βοηθητικοί και αποθηκευτικοί χώροι. 

Η οικία είχε μακρά διάρκεια ζωής, από τον 3ο-4ο αι. έως και τουλάχιστον τον 6ο αι. μ.Χ. με κύρια φάση χρήσης τον 4ο και 5ο αι. μ.Χ. Σε όλους αυτούς τους αιώνες οι ανάγκες ύδρευσης και αποχέτευσης των ενοίκων της εξυπηρετούνταν από ένα σύστημα μολύβδινων και κτιστών πλίνθινων αγωγών, που αναπτύσσονταν κάτω από τα δάπεδα των χώρων. Τα ποικίλα και πολύτιμα ευρήματα που ανακαλύφθηκαν στο εσωτερικό της, όπως νομίσματα, κεραμικά και γυάλινα αγγεία, μεταλλικά αντικείμενα και εργαλεία, οστέινα και χρυσά κοσμήματα, προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία για την καθημερινή ζωή των πολιτών του αρχαίου Δίου. 

Στην «Οικία Επιγένους» χρησιμοποιήθηκε κάθε διαθέσιμο μέσο, όπως η εξέχουσα θέση, ψηλά και δίπλα στην αγορά της πόλης, η διαμόρφωση με αίθριο και η διακόσμηση με ψηφιδωτά δάπεδα, για να επιδειχθεί ο πλούτος και η επιρροή των ιδιοκτητών της στον ιστό της ρωμαϊκής κοινωνίας.